New START (Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması), Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya Federasyonu arasındaki nükleer başlık kapasitelerini sınırlayan son anlaşmadır. 5 Şubat 2026 günü gece yarısı itibarıyla geçerliliğini yitiren bu anlaşma, dünyanın en büyük iki nükleer gücünü karşı karşıya getiriyor. New START, 2010 yılında imzalanmış olup uzun menzilli nükleer silah başlıklarına ve füzelere kısıtlamalar getirmektedir.
SALT-I (1972): Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri’nin ilki, nükleer füzelerin dondurulmasına yönelik ilk ciddi adımdır. START I (1991): Soğuk Savaş’ın bitimine yakın bir dönemde Ronald Reagan tarafından başlatılan süreçtir ve tarihteki en büyük silah kontrol mekanizması olarak kabul edilir. START II (1993): Moskova ve Washington arasındaki gerilimler nedeniyle hiçbir zaman yürürlüğe girmemiştir. New START (2010): Barack Obama ve Dmitri Medvedev tarafından Prag’da imzalanan bu anlaşma, iki tarafa konuşlandırılmış nükleer savaş başlığı ve fırlatma sistemi sınırları getirmiştir.
2021 yılında Joe Biden ve Vladimir Putin’in beş yıllık uzatma kararı almasıyla 2026 eşiğine kadar gelen süreç, uzlaşma sağlanamadan tıkanmıştır. Moskova, anlaşmayı uzatma teklifi yapmış olsa da Beyaz Saray’dan beklenen yanıtı alamamıştır. Trump, Çin’in de dahil edilmesini şart koşarak ikili anlaşmanın güncel dünya şartlarına uygun olmadığını savunmaktadır.
Putin’in, nükleer güç ünitesine sahip Poseidon torpidosunu denemesi ve ABD’nin nükleer test kararı, küresel güvenlik açısından endişe yaratmaktadır. Bu gelişmeler, stratejik dengeyi değiştirme potansiyeline sahip olup dünya için büyük riskler barındırmaktadır.
Rusya’nın hipersonik füzeleri ve nükleer kapasiteli otonom su altı dronu gibi teknolojik yenilikler, anlaşmanın tıkanmasında etkili olmuştur. Ayrıca Trump’ın önerdiği uzay tabanlı nükleer füze savunma sistemi olan “Altın Kubbe”, stratejik dengeleri değiştirebileceği gerekçesiyle Rusya tarafından eleştirilmektedir.
Putin’in yaptığı nükleer testler ve benzersiz silahlarının tanıtımı, uluslararası toplumda endişe yaratmaktadır. Bu gelişmeler, dünyayı belirsizlik ve güvensizlik içerisine sürüklemektedir.
