ABD’li yetkililere dayandırılan habere göre, CNN’in ismini vermediği kaynaklara göre, İran ile yapılan mutabakat metni özellikle İran’ın ülke içinde kabul edilmesini kolaylaştırmak için oldukça belirsiz bir şekilde hazırlandı. Bir yetkili, metni “siyasi bir belge” olarak tanımlayarak, “mutabakat metninin aşırı şekilde yorumlanmaması gerektiğini” belirtti. Yetkili, “Belgede temel olarak yaptırımların kaldırılacağını, nükleer anlaşmanın yapılacağını ve dondurulan fonların serbest bırakılacağını” ifade etti. Ancak, yaptırımların ne zaman kaldırılacağının ilerlemeyle ilişkili olduğunu ve fonların serbest bırakılmasının da belirlenen mekanizmalar üzerinde anlaşılmasının ardından gerçekleşeceğini vurguladı.
CNN’e bilgi veren bir kaynağa göre, mutabakat metni, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarına dair belirli taahhütleri içermemektedir. Kaynağa göre, mutabakatta sadece İran’ın “nükleer silah üretmeyeceğine dair taahhütte bulunduğu” ifadesi yer almaktadır, ancak Trump yönetimi ve diğer yetkililer stokların ABD denetiminde imha edileceği konusunda ısrar etmektedir.
ABD’li yetkililere göre, İran mutabakatta açıkça yer almasa da, arka kanallar aracılığıyla Trump yönetimine istediği tavizleri sunacak ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) koordinasyonunda zenginleştirilmiş malzemelerin imhasında ABD’nin de rol alacağını iddia etmektedir.
Yetkililere göre, mutabakat metni, İran’ın taahhütlerini yerine getirmesi durumunda elde edeceği mali kolaylıkları detaylı bir şekilde açıklamaktadır. Buna göre, Tahran’ın ileride 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonundan faydalanabileceği belirtilmektedir. Dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması konusunda ise metnin belirsiz kaldığı ve varlıkların ilerleyen müzakere turlarında serbest bırakılacağının öngörüldüğü ancak herhangi bir takvimin belirtilmediği ifade edilmektedir.
ABD’li yetkililere göre, mutabakat metni İran’ın hemen petrol ve petrokimya ürünleri satmasına ve ABD’nin bu satışlara yönelik yaptırımları kaldırmasına olanak tanımaktadır. Ayrıca, İran lideri Mücteba Hamaney’in mutabakatı dolaylı olarak onayladığı iddia edilmekte olup, cuma günü başlayacak ve 60 gün sürecek olan müzakerelerin, ABD’nin İran’ın taahhütlerine ne ölçüde bağlı kalacağını ve nükleer alanda ne gibi tavizler vermeye hazır olduğunu değerlendirme fırsatı sağlayacağı belirtilmektedir.
Reklam & İşbirliği: [email protected]