Rusya ve ABD gibi güçlerin son dönemdeki nükleer tehditlerine rağmen, dünya nükleer deneme yapmadığı rekor bir süreyi geride bıraktı. Duyarlı Bilim İnsanları Birliği (UCS) kıdemli bilim insanı Dylan Spaulding, 14 Ocak 2026 itibarıyla dünyanın sekiz yıl, dört ay ve 11 gündür nükleer deneme patlaması görmediğini duyurdu. Bu süre, 16 Temmuz 1945’te ABD’nin gerçekleştirdiği ilk nükleer test olan Trinity Denemesi’nden bu yana geçen en uzun nükleer sessizlik dönemi olarak kayıtlara geçti.
Dünyadaki son nükleer deneme, 3 Eylül 2017’de Kuzey Kore tarafından yapılmıştı. Rekorun kırılmasına rağmen uzmanlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın nükleer denemelere yeniden başlama yönündeki açıklamaları gibi risklerin bulunduğu konusunda uyarıyor. Spaulding, sınırsız testlerin küresel istikrarsızlığa ve yeni bir nükleer yarışa yol açabileceğini belirterek, “Bu Pandora’nın kutusunu yeniden açmak hem gereksiz hem de akıl dışıdır” dedi.
Nükleer güvenliği tehdit eden bir diğer gelişme ise ABD ve Rusya arasındaki nükleer silah sayılarını sınırlayan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nın (New START), 5 Şubat 2026’da sona erecek olmasıdır. Rusya’nın 4.300’den fazla, ABD’nin ise yaklaşık 3.700 nükleer başlıkla dünyanın toplam cephaneliğinin yüzde 90’ına sahip olduğu belirtilmektedir. Trump, anlaşmanın süresinin dolmasına izin verebileceğinin sinyallerini vererek, “Süresi dolarsa dolar, daha iyisini yaparız” açıklamasında bulundu.
ABD tarafı, yeni bir anlaşmaya Çin’in de dahil edilmesi gerektiğini savunmaktadır. Bilim insanları, günümüz teknolojisiyle nükleer süreçleri patlama noktasına kadar taklit edebilen “kritik altı” (sub-critical) testlerin yapılabildiğini vurgulamaktadır. Uzmanlara göre, New START’ın sona ermesiyle sınırlamaların kalkması, her iki ülkenin de haftalar içinde yüzlerce ek nükleer başlığı fırlatmaya hazır hale getirmesine olanak tanıyacak.
Bu tarihi rekor haftasında nükleer silahların yayılmasını izleyen çevrelerde kutlama yerine, belirsizliğin getirdiği derin bir endişe hakim.
