Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması sonuçlarına göre, gayri safi yurt içi AR-GE harcaması bir önceki yıla göre 328 milyar 607 milyon lira artarak 980 milyar 428 milyon liraya ulaştı.
GSYH içinde AR-GE harcamalarının oranı 2024’te yüzde 1,46 iken, 2025’te bu oran yüzde 1,5’e yükseldi. AR-GE harcamalarında en büyük payı yüzde 65 ile mali ve mali olmayan şirketler alırken, yükseköğretim kurumları yüzde 30,3 ile ikinci sırada yer aldı. Genel devlet ve kar amacı olmayan kuruluşların payı ise yüzde 4,7 olarak belirlendi.
Tam zaman eş değeri (TZE) cinsinden 2025’te toplam 317 bin 982 kişi AR-GE personeli olarak görev yaptı. Bu personelin yüzde 67,9’u mali ve mali olmayan şirketlerde, yüzde 29’u yükseköğretimde ve yüzde 3’ü genel devlet ve kar amacı olmayan kuruluşlarda istihdam edildi. TZE cinsinden kadın AR-GE personeli sayısı 108 bin 453 kişiyle toplam AR-GE personelinin yüzde 34,1’ini oluşturdu.
Öğrenim durumuna göre AR-GE personelinin yüzde 40,6’sı lisans, yüzde 31’i doktora veya eş değeri, yüzde 19,4’ü yüksek lisans mezunu olarak kayıtlara geçti. Lisans mezunu personel TZE bazında yüzde 49,6 ile en büyük grubu oluşturdu.
2025’te AR-GE harcamalarının en yüksek olduğu bölge, toplam harcamanın yüzde 31,8’ini gerçekleştiren İstanbul (TR10) oldu. Ankara (TR51) yüzde 30 ile ikinci sırada yer alırken, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan TR42 bölgesi yüzde 9,5 ile üçüncü sırada kaydedildi. Toplam AR-GE personelinin de yüzde 32,2’si İstanbul’da istihdam edildi.
AR-GE harcamalarının yüzde 52,5’i mali ve mali olmayan şirketler tarafından finanse edildi. Genel devletin payı yüzde 31,1, yükseköğretimin payı yüzde 14,1 olarak hesaplandı. Yurt dışı kaynaklar harcamaların yüzde 2,3’ünü, diğer yurt içi kaynaklar ise yaklaşık yüzde 0,01’ini karşıladı.
Mali ve mali olmayan şirketlerin AR-GE harcaması 2015’te 11,2 milyar lira iken, 2025’te 637,3 milyar liraya ulaştı. Bu şirketlerin AR-GE harcaması içindeki dolaylı teşviklerin payı ise 2015’te yüzde 14,8’den 2025’te yüzde 26,5’e yükseldi.
