Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 3 yıl içinde toplam 3.4 milyon PRO tipi akıllı sayaç kurulumunu hedefliyor. Bu hedef, Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) ve sektör temsilcilerinin katılımıyla Ankara’da düzenlenen çalıştayda değerlendirildi.
EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Deniz Daştan, akıllı sayaçların akıllı şebekelerin gelişimindeki kritik rolüne dikkat çekti. Türkiye’deki dönüşüm sürecinin 1 Mart itibarıyla başladığını belirten Daştan, gelişmiş elektrik piyasalarındaki yaygın uygulamalara işaret ederek, Türkiye’de de sayaçların büyük çoğunluğunda uzaktan erişim sağlanmasını hedeflediklerini ifade etti.
Daştan, MASS kapsamında bu yıl yaklaşık 1.2 milyon, 2027’de 1.6 milyon ve 2028’de 600 bin PRO tipi akıllı sayacın kurulacağını bildirdi. Mevcut durumda yaklaşık 21 bin PRO tipi sayacın, 41 bin EKO tipi sayaçla irtibatlandırıldığı bilgisini paylaşan Daştan, saha kurulumlarının sürdüğünü ve gelecekte sürecin hızlandırılmasının amaçlandığını belirtti. Elektrik dağıtım şirketleri arasında PRO tipi sayaç kurulum takvimlerinde farklılıklar olduğunu ve bazı şirketlerde kurulumların henüz başlamadığını kaydeden Daştan, belirlenen hedeflere ulaşmak için mevcut kurulum hızının artırılması gerektiğini vurguladı.
Sayaç üretiminden teknik şartnamelere, dağıtım şirketlerinin sözleşme süreçlerinden saha uygulamalarına kadar tüm başlıkların bütün yönleriyle ele alınmasının önem taşıdığını belirten Daştan, özellikle sayaç üretiminin önündeki engellerin tespit edilmesi ve TEDAŞ’ın teknik şartnamelerinin uygulama etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Dağıtım şirketlerinin sayaç tedarikine ilişkin sözleşmelerinin de süreci etkilediğini vurgulayan Daştan, yılın kalan bölümünde kurulumların nasıl hızlandırılabileceğinin çalıştayda ele alınacağını ekledi. Yeterli sayaç üretimi ve artan kurulumlarla bu yılki hedeflere ulaşmanın mümkün olduğunu sözlerine ekledi.
Kurulacak PRO tipi sayaçların EKO tipi sayaçlarla irtibatlandırılmasıyla yaklaşık 8 milyon kullanıcıya erişim sağlanması öngörülüyor. 2026 ve 2027’de kurulacak sayaçların yaklaşık 1 milyon 150 bininin izleme kapsamında olacağı belirtildi. Bu sayaçlarla tedarik sürekliliği ve teknik kalite parametrelerinin izlenebileceği, yaklaşık 16 milyon kullanıcının verilerinin takip edilebilir hale gelmesinin hedeflendiği vurgulandı.
Uzun vadede akıllı sayaç altyapısının genişletilmesi amaçlanıyor. Elektrik hattı üzerinden haberleşme (PLC) ve radyo frekansı (RF) teknolojileriyle kırsal bölgelerdeki kullanıcıların da sisteme dahil edilmesi planlanıyor. MASS mobil uygulamasına ilişkin çalışmalarda 21 elektrik dağıtım şirketiyle görüşmeler yapıldı. 6 dağıtım şirketiyle 31 Ağustos’ta pilot uygulama başlayacak, 5 Ekim’de ise Türkiye genelinde canlı uygulamaya geçilmesi hedefleniyor. Sürecin şirketlerin tüm kademelerince yakından takip edilmesi ve ilgili tarafların koordinasyon içinde hareket etmesi gerektiği belirtildi.
TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Yakup Avan, MASS’ın sadece bir teknoloji projesi olmadığını, Türkiye’nin elektrik dağıtım sistemini daha dijital, ölçülebilir, yönetilebilir ve verimli hale getirmeyi amaçlayan bir dönüşüm süreci olduğunu söyledi. Sistem, sayaçtan modeme, haberleşme altyapısından merkezi uygulamalara kadar uçtan uca çalışan güvenilir ve sürdürülebilir bir ekosistem olarak değerlendirilmeli. TEDAŞ’ın teknik şartnameleriyle farklı markalara ait ürünlerin uyumlu çalışması ve belirli kalite kriterlerinin sağlanması amaçlanıyor.
ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, akıllı şebekelerin ve akıllı sayaçların elektrik dağıtım sektörünün dönüşüm vizyonunun temel unsurları olduğunu belirtti. Çalıştayda, mart ayından bu yana yapılan çalışmalar, edinilen deneyimler ve gelecek döneme ilişkin önerilerin değerlendirileceğini kaydetti. Kamu kurumları, dağıtım şirketleri ve üreticilerin süreci aynı platformda değerlendirmesinin önemine işaret etti. Çalıştay, regülasyon, teknik düzenlemeler, sayaç imalatçıları ve dağıtım şirketlerinin MASS uygulamalarına ilişkin oturumlarla devam etti.
